Prof. zw. dr hab. Józef Dutkiewicz Powrót do strony głwnej



Wydarzenia z życia Oddziału i PTH
Treść statutu Polskiego Towarzystwa Historycznego
Informacje o aktualnych władzach Oddziału
Historia Oddziału Łódzkiego PTH
Sprawozdanie z działalności OŁ PTH za lata 2000-2003
Biogramy Członków Honorowych PTH z Łodzi
Wzór deklaracji członkowskiej Oddziału Łódzkiego PTH
Informacje o odczytach historycznych i zebraniach
Informacje o olimpiadach i konkursach organizowanych przez PTH
Informacje o publikacjach Oddziału Łódzkiego PTH
Informacje dotyczące Rocznika Łódzkiego
Artykuły i materiały dla studentów i nauczycieli związane z dydaktyką historii
Koła terenowe działające w ramach Oddziału Łódzkiego PTH
Galeria zdjęć dokumentujących działalność OŁ PTH
Adresy wybranych stron internetowych przydatnych historykom
Kontakt z Zarządem Oddziału Łódzkiego PTH
Jarosław Kita, Rafał Stobiecki
Słownik biograficzny
historyków łódzkich
Łódź 2000


       Urodzony 7 marca 1903 roku w miejscowości Czeladź. Historyk dziejów Polski i powszechnych XVIII-XX w., historyk historiografii, dydaktyk i metodyk nauczania historii. Studia historyczne i filozoficzne odbyt na UJ m.in. pod kierunkiem W. Konopczyńskiego i W. Sobieskiego. Stopień doktora uzyskał w 1926 r. na podstawie pracy Austria wobec powstania listopadowego.
W latach 1928-1930 i 1936-1937 przebywał na stypendium w Wiedniu, Berlinie, Paryżu i Londynie, badając tamtejsze archiwa. Do wybuchu II wojny światowej pracował w szkołach średnich w Zawierciu, Warszawie, Łowiczu i Kielcach. We wrześniu 1939 r. jako ochotnik walczył w 5. baonie obrony Warszawy, po jej upadku wyjechał do Łowicza. W czasie okupacji niemieckiej był związany z ZWZ-AK, organizował tajne nauczanie i wydawał nielegalną prasę. Od 1945 r. nieprzerwanie byt związany z UL. Habilitacja na podstawie rozprawy Francja a Polska w 1831 r. - UJ (1945). Docent - 1946, prof. nadzwyczajny -1950, prof. zwyczajny - 1962. Prowadził aktywną działalność organizacyjną w UŁ: dyrektor IH (1956-1967, 1968-1970), kierownik rożnych jednostek w IH: Katedry Historii Nowożytnej Polski (1947-1948), Katedry (Zakładu) Historii Powszechnej Nowożytnej i Najnowszej (1948-1973). W 1949 r. podjął prace również w PWSP w Łodzi - pełnił tutaj funkcje dziekana Wydz. Humanistycznego (1949-1951). W latach 1947-1950 kierował Ośrodkiem Metodycznym Nauki o Polsce i Świecie Współczesnym przy Kuratorium Okręgu Szkolnego w Lodzi. Prezes OŁ PTH (1958-1961) i wiceprezes ZG PTH (1958-1973). Aktywnie działał w Zarządzie Wydz. II LTN w latach 1948-1973. Był przewodniczącym Zespołu Niemcoznawczego ŁTN (1970-1985), którym wcześniej kierował (od 1962) przy Towarzystwie Rozwoju Ziem Zachodnich. Jego twórczość naukowa była ukierunkowana na problematykę historii nowożytnej i najnowszej, ze szczególnym uwzględnieniem tematyki XIX w. Z powodzeniem uprawiał historię dyplomacji. Rozpatrywał dzieje Polski od końca XVIII w. aż do początków XX w. w szerokich kontekstach międzynarodowych. Szczególne miejsce w badaniach Dutkiewicza zajmują rozprawy związane z historią dyplomacji Sejmu Czteroletniego i powstania listopadowego. Do najważniejszych pozycji należą: opublikowana w 1933 r. dysertacja doktorska Austria wobec powstania listopadowego oraz obszerna rozprawka Ambasada Piotra Potockiego, opublikowana także pt. Polska a Turcja w czasie Sejmu Czteroletniego 1787-1794 (1935). W pracy tej, opartej na nowych materiałach źródłowych, łódzki historyk uzupełniał dotychczasowe ustalenia, a w niektórych partiach polemizował z tezami Sz. Askenazego. W omawianym nurcie badawczym należy umieścić również prace: Prusy a Polska w dobie Sejmu Czteroletniego (1935); Sprawa gdańska w dobie Sejmu Czteroletniego w oświetleniu korespondencji dyplomatycznej pruskiej (1946), rozprawę habilitacyjną (druk 1950), Anglia a sprawa polska w latach 1830-1831 (1937, 1967 - wersja poszerzona), Charakterystyka dyplomacji powstania listopadowego (1952); Ewolucja lewicy w powstaniu listopadowym (1956). Dutkiewicz przyczynił się do powołania zespołu, działającego przy IH PAN, powołanego do upamiętnienia obchodów setnej rocznicy śmierci A. Mickiewicza, zajmującego się problematyką powstania listopadowego. Wysuwane tezy i powstałe wartościowe monografie przyczyniły się do powstania ,,łódzkiej szkoły" badań nad powstaniem listopadowym. Drugi ważny nurt badań naukowych tego uczonego stanowiły studia historiograficzne. Pomimo, iż specjalizował się w małych formach pisarstwa historycznego, publikując artykuły, omówienia i recenzje, napisał książkę Szymon Askenazy i jego szkoła (1958) oraz syntetyczne kompendium Zarys historii historiografii polskiej, cz. 3: 1900-1939 (1959, wespół z K. Śreniowską). Poza tym należy wymienić takie jego prace jak: Marceli Handelsman jako historyk dyplomacji Hotelu Lambert (1966); Dzieło Jeana Jouresa o rewolucji francuskiej (1970); Georges Lefebre jako historyk rewolucji francuskiej (1968); Francuska historiografia dotycząca Komuny Paryskiej 1871 roku (1972). Jednocześnie z uwagą rejestrował: i omawiał pamiętnikarstwo najwybitniejszych przedstawicieli polityki naszych czasów: W. Churchilla, Ch. de Gaulle'a czy K. Adenauera. Podejmował również wiele innych wątków tematycznych, m.in. związanych z Wiosna, Ludów (w ramach serii wydawniczej ,,Wiosna Ludów 1848-1849" opublikował w 1949 r. tom 11 Wiosna Ludów we Francji), wojskiem i sztuką wojenną czasów Królestwa Polskiego (współautor pracy Zarys dziejów wojskowości w Polsce do 1864 r. -1966). Byt edytorem pamiętników z czasów powstania listopadowego, np. L. Drewnickiego Za moich czasów (1971). W kręgu jego zainteresowań znalazła się problematyka dydaktyczno-pedagogiczna, która zajmowała miejsce szczególne i znaczące. Wielokrotnie podkreślał istnienie związków, jakie zachodzą pomiędzy historią-nauką a historią-przedmiotem nauczania szkolnego. Wielokrotnie recenzował podręczniki metodyki historii, pisywał do "Wiadomości Historycznych". Zainicjował i zrealizował publikację serii zeszytów zawierających teksty źródłowe od starożytności po współczesność dla potrzeb szkół. Zmarł 6 października 1986 roku w Łodzi.

( powrót do: "członkowie honorowi" )
( powrót do: "historia OŁ PTH" )




| Aktualności | Statut PTH | Władze OŁ PTH | Historia OŁ PTH | Sprawozdanie | Członkowie Honorowi | Deklaracja | Odczyty | Olimpiady Historyczne | Oferta Wydawnicza | Rocznik Łódzki | Dydaktyka historii | Koła terenowe | Galeria | Linki | Kontakt |